Menu

ATLARDA E VİTAMİNİ KULLANIMI VE ÖNEMİ... Özel

Vitamin E (alfa-tocopherol), tüm canlılarda olduğu gibi atlar için de büyük önem taşır. E vitamini vücutta sentezlenmez, bu yüzden dengeli miktarda dışarıdan alınmalıdır.

Atın yaşı ne olursa olsun eğer ki taze ota erişimi kısıtlıysa, E Vitamini’nin beslenme düzeni içerisinde yer alması, atın sağlığı ve performansı için daha da önemli bir noktadır.

Özellikle sahaya gelen atların taze ota erişim şansı olmadığından diyet listelerinde vitamin E bulunmalıdır. Kuru otlar, kurutulma ve depolanma işlemleri esnasında içerlerinde bulunan mevcut E vitamininin büyük bir bölümünü kaybeder.  Bu nedenle de diyetteki E Vitamini oranı takviye edilmelidir.

Peki, E Vitamini ne işe yarar? Neden kullanılır? Faydaları nelerdir?

Yarış atları için E Vitamini’nin en önemli görevlerinden biri, hücre zarlarını korumasıdır. Hücre zarları, büyük oranda doymamış yağ asitlerinden oluşan bir zar şeklinde yapılanmıştır. Bu yapıları nedeniyle hücreye zarar veren ve ‘’serbest radikaller’’ olarak adlandırılan etkenlere karşı korumasızdırlar. Serbest radikaller, oksijenin başka bir molekül ile etkileşimi sonucu açığa çıkan tek elektronlardan oluşan ve sabit olmayan atomlardır. Bu atomlar, hücre zarının ve dolayısıyla hücrenin yapısını bozarak hasara uğramasına sebep olur.

Atlar, idman ya da yarışa çıktıklarında, yani genel olarak atletik performansın arttığı durumlarda serbest radikallerin vücutta üretimi artar. Bu durumda vücut, serbest radikalleri etkisiz hale getirebilmek ve hücrelere zarar vermelerini önleyebilmek için antioksidan kaynaklarını kullanır. Ancak yoğun egzersiz esnasında açığa çıkan serbest radikaller çok fazladır ve genelde vücut bu kadar fazla miktardaki serbest radikale yetecek kadar antioksidana sahip değildir.  E Vitamininin önemi bu noktada devreye girer. Diyetlerinde yeteri miktarda E Vitamini bulunan atlar, vücutlarında açığa çıkan yüksek orandaki serbest radikalleri bağlayabilirler ve böylece bu radikallerin hücrelere vereceği zararlar önlenir. Hücre bazında düşünüldüğünde küçük etkiler gibi anlaşılsa da aslında serbest radikallerin yıkıcı etkisi sanıldığından daha önemlidir. Diyetlerinde yeterince E vitamini bulunmayan atlarda kas sertliği, kas tutulması gibi çeşitli kas problemleri görülür. Ayrıca kaslar işlevlerini tam olarak yerine getiremediğinden kas gelişimine de doğrudan etki eder.

Ayrıca E vitamininin kısrak ve taylar için de önemi büyüktür. Son yapılan araştırmalar göstermiştir ki diyetlerine E Vitamini eklenen kısraklar, pasif transfer ile taylarına daha fazla antikor iletebilmekte ve bu da direkt olarak tayın bağışıklı sistemini etkilemektedir. Bu sayede taylar özellikle yeni doğan hastalıklarına karşı daha dirençli olurlar.

Yine yapılan son araştırmalara göre E Vitamini’nin damızlık aygırlarda libido ve sperm kalitesini artırdığı belirtilmiştir.

E Vitamini, kırmızı kan hücrelerinin belli seviyede tutulmasına ve korunmasına da yardımcı olur.

Diyette kullanılan E vitamini, diğer adıyla alfa-tocopherol’ün türü de diyetteki miktarını belirlerken önem taşır. D-alfa-tocopherol, doğal olan E vitamini olarak sayılırken, Dl-alfa-tocopherol sentetik türevidir. Doğal olan d-alfa-tocopherol’ün sindirim sisteminden emilimi daha rahat olur. Bu nedenle diyette doğal form olan d-alfa-tocopherol kullanılacaksa, kullanılacak olan miktar dl-alfa-tocopherol’e göre daha azdır.

The National Research Council’a (NRC) göre ahır istirahatinde olan bir atın günlük E vitamini ihtiyacı 500 IU iken hafif egzersiz yapan atlarda bu miktar 800 IU, yoğun idman yapan atlarda ise 1000 IU olarak belirlenmiştir.

Bu durumda atlarda günlük olarak kullanılması gereken E vitamini miktarı doğal ve sentetik türevi olarak mg cinsinden aşağıdaki tablodaki gibidir.

 

Doğal E Vitamini

(d-alfa-tocopherol)

Sentetik E vitamini

(dl-alfa-tocopherol)

Ahır İstirahati

335 mg

450 mg

Hafif Egzersiz

536 mg

720 mg

Yoğun Egzersiz

670 mg

900 mg

Yağ oranı yüksek olan diyetlerde peroksidasyon prosesi  de artacağından diyette günlük olarak alınması gereken E vitamini miktarı da artar.

Veteriner Hekim

Zeynep ÖZER

@tequila_anejo 

 

Son DüzenlenmeÇarşamba, 04 May 2016 13:05

Yorum Ekle

Gerekli olan (*) işaretli alanlara gerekli bilgileri girdiğinizden emin olun. HTML kod izni yoktur.

yukarı çık