Menu

Atların diyetlerinde kullanılan OMEGA YAĞ ASİDİ katkısı... Özel

Besinsel katkılar, insanlar için olduğu kadar hayvanlar için de popüler hale gelmiştir. Atlar için kullanılan besinsel katkı maddeleri, performansı destekleyici özellik gösterebildiği gibi koruyucu özellik gösteren ve hastalık durumlarında ek tedavi olarak kullanılan türevleri de vardır.

Yağ Asitleri Nedir?

Yağ asitleri, karbon ve hidrojenin kimyasal bağlarla birbirine bağlanması sonucu oluşan uzun zincirlerdir. Karbon ve hidrojen atomları arasındaki bağlar ile karbon atomların birbirleri arasındaki bağlar, yağ asitlerinin farklı tiplerinin birbirinden ayrımında kullanılan kriterdir.

Doymuş yağlarda (tereyağ, margarin, iç yağ vb.) karbon atomları arasında çift bağ bulunmaz. Doymamış yağlarda ise (bitkisel yağlar, tohum yağları, tahıl yağları vb.) karbon atomları arasında en az bir çift bağ bulunur. Çoklu doymamış yağlarda ise karbon atomları arasında birden fazla bağ olan tiptir.

Omega Yağ Asitleri Nedir?

Omega yağ asitleri, çoklu doymamış yağ asitlerinin özel bir çeşididir. Omega yağ asitleri, vücut tarafından üretilemez ve dışarıdan alınmak zorundadır.

Omega-3 ve Omega-6

Omega yağ asitlerinin 2 ana formu vardır, Omega 3 ve Omega 6. Omega-3 yağ asitleri, ilk çift bağını üçüncü karbon atomunda bulundururken Omega-6 yağ asitleri ilk çift bağını altıncı karbon atomunda bulundurur. Bu bağlar küçük bir detay gibi gözükse de, bu iki farklı tip Omega yağ asidinin metabolize edilme aşamasında büyük önem taşır.

Yağ asitleri, bazı aracıları üretmek için metabolize edilir. Prostaglandin adı verilen bu aracılar vücutta yangı ile ilgili olaylarda görevlidir.

Omega-6 yağ asidinin metabolize edilmesi sonucu oluşan prostaglandinler, proinflamatuar yani yangıya teşvik eden özelliktedir ki bu da sağlık için zararlı olabilir. Buna karşılık, Omega-3 yağ asitlerinin metabolizasyonu sonucu oluşan aracılar, proinflamatuar üretimini baskılar ve yangıyı hafifletici özellik gösterir.

Ancak şunu da belirtmek lazım ki Omega-6 yağ asitleri zararlı yağ asitleri değillerdir. Gerekli miktarda kullanıldığında, vücutta yangısal cevabın oluşması gereken durumlarda işlev görürler. Burada bilinmesi gereken, yangı olayının atın vücudu için önemli bir durum ve iyileşme evresinin bir parçası olduğudur. Omega-3 ve Omega-6 yağ asitlerinin, atların diyetinde dengeli şekilde kullanılması gerekir.

En önemli Omega-3 yağ asitleri şunlardır:

-          Alfa-linoleik asit

-          Eicosapentaenoik asit (EPA)

-          Dokaheksaenoik asit (DHA)

EPA ve DHA olarak nitelendirilen çeşitler, soğuk su balıklarından elde edilir (somon, ringa vb.).  Ayrıca keten tohumu da Omega-3 yağ asitleri bakımından oldukça zengindir.

Önemli Omega-6 yağ asitleri şunlardır:

-          Linoleik asit

-          Arachinodeik asit

Araştırmacıların ortak görüşü, yüksek miktarda Omega-6 yağ asidi içeren diyetle beslenmenin birçok sağlık problemine sebep olabileceği yönündedir.

Diyette bulunan Omega-3 ve Omega-6 yağ miktarlarını değiştirerek, Omega-3 miktarını artırmak, atlar için birçok sağlıklı etkiyi de beraberinde getirir.

Ayrıca, balıktan elde edilen Omega-3, bitkilerden elde edilen çeşide göre daha uzun zincirli yapıya sahip olduğundan at sağlığında daha etkilidir.

Omega Yağ Asitlerinin Kullanım Alanları

Omega yağ asitleri, atlar için genelde aşağıda belirtilen sebepler için kullanılır:

-          Deri ve tüy sağlığı

-          Tırnak kalitesi

-          Bağışıklık sistemi desteği

-          Kilo alma

-          Kemik sağlığı

-          Mide sağlığı

Bunlara ek olarak, Omega-3 ile atın diyetine katkıda bulunulmasının, osteoarthritis gibi eklem rahatsızlıkları ve çeşitli solunum yolu hastalıklarında da faydalı etki sağladığı tespit edilmiştir.

Diğer Kullanımlar

Damızlık: Çalışmalar, Omega-3 yağ asitlerinin sperm kalitesini artırdığını göstermektedir. Ayrıca, damızlık kısrakların süt ile Omega-3 ve Omega-6 yağ asitlerini yavrusuna geçirdiği kanıtlanmıştır. Bu da taylarda daha erken şekillenen yangısal yanıt anlamına gelir ve tayların vücutlarının enfeksiyonlara karşı verdikleri cevabın daha erken şekillenmesini sağlar.

Performans: Çalışmalar, Omega-3 yağ asitleri kullanıldığında kalp ritminin daha yavaşladığını, egzersize bağlı hipertansiyon ve egzersize bağlı akciğer kanaması durumlarının daha az görüldüğünü ortaya koymaktadır.

Bazı yağlardaki Omega-3 ve Omega-6 yağ asitleri oranları (National Research Council)

YAĞ

% OMEGA-6 YAĞ ASİTLERİ

% OMEGA-3 YAĞ ASİTLERİ

OMEGA-6 / OMEGA-3 ORANI

 

MISIR

 

 

58

 

1

 

58:1

 

AY ÇİÇEĞİ

 

40

 

0.2

 

200:1

 

 

PİRİNÇ KEPEĞİ

 

 

30

 

2.5

 

12:1

 

SOYA FASULYESİ

 

 

51

 

7

 

7:1

BALIK

(EPA VE DHA KAYNAĞI)

 

6

 

30

 

1:5

Atımın Diyetine Neden Omega-3 Eklemeliyim?

Yeşil otlar, Omega-3 bakımından zenginken, tahıl grubu yem ürünleri ise Omega-6 bakımından zengindir. Yarış atlarının günlük yaşamları göze alındığında genelde yeterince otlama ve çayır otundan yararlanma şanları olmaz. Bu da tahıl grubu ile besleme yapıldığı içi alınan Omega-6 miktarının Omega-3 miktarından fazla olması anlamına gelir. Yazının başında da belirtildiği üzere Omega-3’ün diyette fazla olması atlar için daha faydalıdır. Tahıl grubundan Omega-6 ihtiyacını karşılayan ve otlama şansı olmayan bir at için dışarıdan Omega-3 takviyesi yapılması gerekir.Atımın Diyetine Neden Omega-3 Eklemeliyim?

Hazırlayan: Vet.Hek. Zeynep Özer

Son DüzenlenmePazar, 28 Ağustos 2016 15:29

Yorum Ekle

Gerekli olan (*) işaretli alanlara gerekli bilgileri girdiğinizden emin olun. HTML kod izni yoktur.

yukarı çık