Menu

YUMUŞAK DAMAK

Merhaba sevgili yarış severler. Bu hafta yarış atlarında oldukça sık görülen bir problem olan yumuşak damak (yumuşak damağın dorsale displazisi - DDSP) hakkında bilgi vereceğim.

Yumuşak damak tam olarak neresidir? Ağız tavanının dişlerden başlayan kısmı sert damak hemen devamı ise gırtlağa kadar yumuşak damaktır. Baş parmağınız ile üst damağınıza dokunun parmağınızı ilerlettiğinizde sertliğin bittiği yerde yumuşak damak başlar. Bu organ gırtlağa kadar uzanır ve gırtlak tarafındaki ucu da serbesttir. Atların üst damak anatomisi de aynıdır. Resim 1’de görülen kırmızı ok sert damak, mavi ok ise yumuşak damağın başlangıç kısmıdır. Resim 2’de görülen siyah oklar ise gırtlak tarafındaki tüm yumuşak dokuyu göstermektedir.

 (1)            (2)

Oluşma sebeplerine gelince, yeni hazırlanan tayların hızlı idman yapmaları bence birinci sebeptir. İdman temposu hızlı ayarlanmış taylar ya da biraz erken sprint yapmaya başlayan taylarda daha çok görülür. Sebebi basittir. Burnundan aldığı hava ile o idmanı yapmakta zorlanan taylar aynı zamanda ağızdanda nefes alma eğlimine girerler. Ağzını açarak idman yapan tayların bu yumuşak damakları devamlı yukarı itildiğinden zaman içinde gevşer ve rahatszılık meydana gelir.

-        Gırtlak enfeksiyonları da yumuşak damak sinirleri üzerinde etkili olup dokunun zamanla gevşemesine sebep olabilir.

-        Resim 2’de kırmızı ok küçük dili (epilottis) göstermektedir. Bu organdaki anatomik bozukluklarda yumuşak damağın oluşma sebepleri arasındadır.

-        Genetik aktarım konusunda elimizde kesin kanıt yoktur. Sadece bazı orjinlerin buna yatkın olduğuna dair saha konuşmaları vardır ama bilimsel kanıt değildirler. 

Bu rahatsızlığa uğrayan atlarda idman ve yarış performanslarında ciddi düşme yaşanır. Bazı atlar  bunu göstermeyebilirler. İdman jokeyleri atın gırtlak bölgesinde bir problem olduğunu hissederler. Şikayet olarak “nefesi iyi değil” derler, ya da hafif tıkanma sesleri  duyarlar. Çünkü yukarı kalkan bir yumuşak damak resim 2’de görülen küçük dilin (epiglottis) üstüne çıkarak gırtlak girişini kapatır. Hava girişinin önünde yaprak gibi sallandıkları için hem ses çıkarır hem de alınan oksijen miktarındaki düşmeye bağlı olarak performans kaybı yaşanır. Resim 3’de yukarı kalkarak gırtlağı kapatan yumuşak damak görülmektedir.

 (3)

Yapılan endoskopik muayene ile hekimler teşhislerini koyarlar. Bazı durumlarda dinlenme halindeki endoskopik muayene yeterli olmayabilir. O yüzden atın idman esnasında gırtlak bölgesini kayda alan mobil endoskoplar bulunmaktadır. İdman esnasında ata monte edilerek alınan kayıtla yüzde yüze varan bir şekilde teşhis yapılabilmektedir.

Tedavi seçeneklerine hekimler atın ciddiyetine göre karar verirler. İleri seviyelerde cerrahi müdahale yapılabilir, daha hafif durumlarda ise ağız ve burun aksesuarları kullanılarak atların daha rahat nefes almaları sağlanabilir.

Haftaya buluşmak üzere hoşça kalın. Tüm yarış severlerimize keyifli yarışlar ve bol kazançlar, tüm atçılarımızın atlarına sağlık diliyorum. Sorularınız için mail adresim Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.">Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.

Anıl DAL

Veteriner Hekim

Son DüzenlenmePerşembe, 02 Ekim 2014 11:41

1 yorum

  • süleyman kılıçaslan
    süleyman kılıçaslan Pazar, 28 Eylül 2014 21:54 Yorum Linki

    sayın dal, öncelikle verdiğiniz yararlayıcı bilgiler için çok teşekkürler. benim 3 yaşında bir ingiliz atım var bir sene öncesinde yumuşak damak teşhisi konuldu ve dağlandı ama ne yazıkki tekrar aynı sorun tekrarlandı bu sefer cerrahi müdahle ile aldırmak istiyorum tavsiyeniz nedir . siz aldırıyormusunuz veya tavsiye edeceğiniz biri varmı. teşekkürler

Yorum Ekle

Gerekli olan (*) işaretli alanlara gerekli bilgileri girdiğinizden emin olun. HTML kod izni yoktur.

yukarı çık